Ze względu na położenie geograficzne województwa pomorskiego - zagadnienia morskiego i śródlądowego budownictwa wodnego oraz inżynierii środowiska na styku lądu z morzem nabierają niezmiernie istotnego i specyficznego znaczenia.
Z istniejących w województwie pomorskim wielu instytucji naukowo-badawczych wymienionymi zagadnieniami w zakresie kształcenia i badań naukowych najdłużej, bo już od 1945 r., zajmowano się na obecnym Wydziale Budownictwa Wodnego i Inżynierii Środowiska Politechniki Gdańskiej.
Aktualnie na Wydziale jest zatrudnionych 103 pracowników, z czego 63 to nauczyciele akademiccy. Z 39 członków Rady Wydziału - 21 to pracownicy samodzielni, z których 10 ma tytuły naukowe profesorów, 8 jest profesorami Politechniki Gdańskiej bez tytułu, a 3 ma stopnie doktora habilitowanego. Rada Wydziału ma uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego w dwóch dyscyplinach: budownictwie i inżynierii środowiska.
Dorobek
Dorobek Wydziału Budownictwa Wodnego i Inżynierii Środowiska Politechniki Gdańskiej w zakresie kształcenia wysoko kwalifikowanej kadry naukowej i inżynierów kierunku "budownictwo" ze specjalnościami "budownictwo hydrotechniczne i geotechnika" oraz kierunku "inżynieria środowiska" ze specjalnościami "gospodarka wodna" i "inżynieria sanitarna" jest następujący.
Dotychczas na Wydziale nadaliśmy:
- stopnie naukowe doktora 135 osobom (47 spoza Wydziału),
- stopnie naukowe doktora habilitowanego 65 osobom (42 spoza Wydziału),
- oraz występowaliśmy z wnioskami o tytuł naukowy profesora dla 27 pracowników Wydziału.
Dyplomy ukończenia studiów wyższych otrzymały łącznie 3342 osoby (2997 dyplomów magisterskich i 345 inżynierskich). Osoby te znalazły zatrudnienie w specjalistycznych przedsiębiorstwach wykonawczych, biurach studiów i projektów, uczelniach wyższych, instytutach badawczych PAN, instytutach resortowych, administracji lokalnej i państwowej oraz w szkolnictwie średnim, pełniąc niejednokrotnie wysokie funkcje i stanowiska kierownicze.
Od 1992 r. przy Wydziale istnieje Studium Doktoranckie "Geotechnika i Inżynieria Środowiska" na którym studiują aktualnie 32 osoby. Dotychczas Studium to ukończyło i uzyskało stopnie naukowe doktora nauk technicznych 7 osób.
Dorobek pracowników Wydziału w zakresie działalności naukowo-badawczej o charakterze podstawowym i aplikacyjnym obejmuje następujące specjalistyczne zagadnienia szeroko rozumianego:
- budownictwa morskiego,
- budownictwa wodnego śródlądowego,
- gospodarki wodnej i hydroenergetyki,
- geotechniki,
- geodezji przemysłowej,
- hydrauliki, hydrologii, hydrogeologii i geologii inżynierskiej strefy brzegowej,
- inżynierii sanitarnej oraz technologii wody i ścieków.
Przy Wydziale funkcjonują następujące specjalistyczne laboratoria dydaktyczne i badawcze:
- Laboratorium Hydrauliki i Inżynierii Środowiska,
- Laboratorium Geotechniki,
- Laboratorium Badań Geosyntetyków LABOSYNTEC,
- Laboratorium Oczyszczania Wody i Ścieków,
- Laboratorium Chemii Środowiska,
- Laboratorium Biologii Środowiska.
Z szerokiej tematyki naukowo-badawczej związanej bezpośrednio z obecnym Województwem Pomorskim, na szczególne podkreślenie zasługują nie tylko prace naukowo-badawcze finansowane z budżetu państwa, wykonywane w ramach badań własnych i działalności statutowej, a od 10 lat uzyskiwane dodatkowo w ramach konkursu grantów celowych, zamawianych, indywidualnych i promotorskich w KBN, ale także liczne prace o charakterze aplikacyjnym finansowane przez przemysł i inwestorów, wykonywane na ich zapotrzebowanie. Aktualnie (1998-2002) realizowana jest ponadto jedna praca na zlecenie Unii Europejskiej w Programie INCO-COPERNICUS.
Tematyka tych prac obejmowała i obejmuje zagadnienia:
- wzajemnego oddziaływania środowiska morskiego (falowanie, prądy morskie, wiatr, lód) budowli hydrotechnicznej posadowionej bezpośrednio lub na palach, (falochronu, nabrzeża, doku suchego, dalby cumowniczo-odbojowej, platformy wiertniczej, rurociągu podwodnego) i jednorodnego lub uwarstwionego podłoża gruntowego,
- ochrony i zabezpieczenia brzegów morskich (szczególnie klifowych),
- przestrzennego planowania portów i rejonów portowych,
- projektowania i budowy hydrotechnicznych konstrukcji stoczniowych wraz z badaniami nośności konstrukcji istniejących i opracowaniem rozwiązań modernizacyjnych,
- badań potrzeb i projektowania realizacji robót czerpalnych oraz neutralizacji urobku pogłębiarskiego i osadów dennych w basenach portowych i akwenach morskich,
- stateczności, budowy i modernizacji śródlądowych budowli piętrzących,
- gospodarki wodnej, hydroenergetyki i ochrony przed powodzią,
- określania stopnia ważności bezpieczeństwa budowli piętrzących jako podstawowej miary jej wymiarowania,
- badań operacyjnych funkcjonowania elektrowni wodnych w systemie energetycznym oraz optymalizacji pracy wielozadaniowych zbiorników retencyjnych,
- analityczny opis przepływów nieustalonych w kanałach i rurociągach ciśnieniowych zasilających elektrownie szczytowo-pompowe z maszynami odwracalnymi,
- wytwarzania energii dynamicznej w elektrowniach szczytowo-pompowych pracujących w Krajowym Systemie Energetycznym,
- propagacji fal wezbraniowych przez kaskady zbiorników wodnych,
- matematycznego modelowania i doświadczalnej weryfikacji odpływu wód ze zlewni naturalnych i zurabnizowanych oraz przepływu wody w korytach rzecznych, sieciach kanałów otwartych i zamkniętych oraz w zbiornikach wodnych,
- procesów przenoszenia masy i pędu w warunkach przepływów turbulentnych,
- opisu matematycznego przepływu wody oraz migracji zanieczyszczeń w wodach powierzchniowych oraz w nasyconym i nienasyconym podłożu gruntowym,
- geotechniki środowiska - bariery zabezpieczające przed migracją zanieczyszczeń, uszczelnienia składowisk odpadów komunalnych i przemysłowych, stateczność hałd odpadów - opis analityczny i rozwiązania techniczne, badania terenowe,
- analiz stateczności fundamentów bezpośrednich i na palach w złożonych układach obciążeń zewnętrznych i w nietypowych warunkach gruntowych charakterystycznych dla ujściowych odcinków rzek do morza,
- nośności i parcia jednorodnego lub uwarstwionego podłoża gruntowego,
- optymalizacji wielokryterialnej fundamentów blokowych, ścian oporowych i ich zakotwień,
- zastosowania w analizach geotechnicznych najnowszych trendów związanych z uwzględnieniem zagadnień bifurkacji i homogenizacji ośrodka gruntowego oraz logiki rozmytej,
- wzmacniania i polepszania słabych podłoży gruntowych (podstawy analityczne, technologie wykonawstwa, oceny nośności i osiadania),
- badań litodynamicznych brzegów klifowych i probabilistycznych metod oceny ich stateczności,
- eksploatacji wód podziemnych w morskiej strefie brzegowej,
- warunków występowania i ochrony wód podziemnych obszarów pojeziornych,
- tła hydrogeochemicznego wód podziemnych oraz analizy naturalnych i sztucznych zmian jakości wód podziemnych,
- geodezyjne pomiary i analizy przemieszczeń budowli wodnych i lądowych (doki suche, platformy wiertnicze, pochylnie, nabrzeża, pirsy, dalby, zbiorniki, hałdy odpadów, wieże i wysokie budynki) oraz podłoża gruntowego pod wpływem statycznych, cyklicznych lub dynamicznych obciążeń zewnętrznych,
- geodezyjne pomiary i analizy wpływu czynników atmosferycznych na deformacje budowli typu wieżowego (maszty, kominy, wieże),
- wprowadzenia systemu GPS oraz map numerycznych dla potrzeb projektowania obiektów budowlanych i infrastruktury oraz geodezji i nawigacji,
- badań i analiz rozbioru wody w układzie sieci wodociągowych i systemów dostarczania wody,
- matematycznego modelowania wodociągowych sieci pierścieniowych z uwzględnieniem efektów uderzeń hydraulicznych,
- analiz możliwości i celowości wykorzystania odnawialnych źródeł energii (wykorzystanie gazów wysypiskowych i osadów ściekowych),
- nowoczesnych technologii oczyszczania wody i ścieków oraz unieszkodliwiania osadów ściekowych i odpadów,
- opracowania koncepcji i wdrożenia systemów hydrofitowych do oczyszczania wód i ścieków,
- badań i analiz pracy oczyszczalni ścieków bytowo-gospodarczych, miejskich oraz przemysłowych.
Pracownicy Wydziału wnieśli istotny wkład w kreowanie właściwych, nowoczesnych i ekonomicznych rozwiązań technicznych i technologicznych różnorodnych obiektów i przedsięwzięć budowlanych w kraju i za granicą. Udział i dorobek kadry naukowej Wydziału w zakresie nowych rozwiązań analitycznych, oraz unikalnych badań modelowych i terenowych, w konsultowaniu prac studialnych i projektów oraz w nadzorze naukowym nad wykonawstwem, dotyczył praktycznie wszystkich obiektów morskiego i śródlądowego budownictwa wodnego oraz obiektów inżynierii środowiska wybudowanych i eksploatowanych na terenie Województwa Pomorskiego.
Dorobek naukowo-badawczy o odrębnym charakterze, czekający na pełniejsze wdrożenie w przyszłości, stanowią interdyscyplinarne prace studialne i badawczo-rozwojowe wykonane przez pracowników Wydziału w ramach:
- Centralnego Programu Badawczo-Rozwojowych,
- Centralnego Programu Badań Podstawowych,
- Programów Węzłowych,
- Projektów Celowych,
- Projektów Badawczych Zamawianych.
Podsumowanie
Przedstawiony, skrótowo i ogólnie dorobek Wydziału Budownictwa Wodnego i Inżynierii Środowiska Politechniki Gdańskiej świadczy o tym, że w okresie minionych 55 lat pracownicy poszczególnych Katedr Wydziału, aktywnie, cały czas i z powodzeniem uczestniczyli w kształceniu wysoko kwalifikowanej kadry inżynierskiej i naukowej oraz w specjalistycznych badaniach naukowych o charakterze podstawowym i aplikacyjnym w zakresie budownictwa wodnego i inżynierii środowiska, przede wszystkim dla potrzeb regionu nadmorskiego, ale także dla potrzeb całego kraju.
Obecny potencjał naukowo-badawczy Wydziału (kadra dydaktyczno-badawcza, specjalistyczne laboratoria, wyposażone niejednokrotnie w najnowocześniejszy sprzęt i unikatowe stanowiska badawcze, sieć komputerowa) stanowi dobrą bazę i stwarza dobre perspektywy dalszego rozwoju kształcenia, prac badawczych i prac wdrożeniowych w zakresie morskiego i śródlądowego budownictwa wodnego i inżynierii środowiska w naszym województwie. Perspektywy i zamierzenia rozwoju wymienionej działalności dydaktyczno-badawczej, wychodzą naprzeciw aktualnym zapotrzebowaniom i tendencjom krajowym i międzynarodowym przyszłej zjednoczonej Europy.