Mario Botta

Museum of Modern Art

San Francisco Kalifornia
1990 - 1994


Opis architektury
Analiza formy wybranego dzieła architektury współczesnej
Ideogram

         Obiekt jest dziełem europejskiego architekta światowej sławy, którego większość projektów zrealizowana została w jego rodzinnym kraju. Jednakże bez względu na to, który z jego projektów rozpatrywać, wszystkie one noszą charakterystyczne cechy warsztatu twórczego.
         Obiekt zlokalizowany w centrum jednej z wielkich metropolii północnoamerykańskich dzięki swej wizualnej ciężkości mocno tkwi na tle zwartej, znacznie wyższej zabudowy w sąsiedztwie. Jednak jednostajna kolorystyka elewacji i owa przysadzistość formy izolują budynek od otoczenia podkreślając jednocześnie jego znaczenie ze względu na pełnioną funkcję. Funkcja nie jest dosłownie czytelna na zewnątrz, budynek zdaje się być zwrócony całkowicie na odbiór tego co dzieje się w jego przepastnych wnętrzach. „Cel” i „sens” są ukryte głęboko. Obiekt jest jednak jednym z wielu podobnych arcydzieł, które stają się bezbłędnie rozpoznawalnym symbolem dla danego miejsca, natychmiast po tym gdy zostaną „skonsumowane” przez potencjalnego odbiorcę.
         Zwartą i masywną bryłę porządkuje czytelna na zewnątrz oś symetrii. Zgodnie ze znamiennym stylem projektanta, ale również z wymaganiami funkcjonalnymi budynek  pozbawiony  jest  przeszkleń;  wygląda raczej  jak  wyrzeźbiony  ostrym  nożem  w kostce  gliny,  a  lekkości nadają  mu głębokie rozcięcia  horyzontalne i związane z nimi kolejne cofnięcia elewacji frontowej, które potęgują efekt nadwieszenia poszczególnych warstw budynku. Architekt nie pozwala na bezpośredni dostęp promieni słonecznych do wnętrza budynku, sprawia jednak, że naturalne światło łagodnie sączy się w dół sięgając posadzki kondygnacji parterowej. Efekt ten osiągnięty został za pośrednictwem centralnego okulusa, który tkwi na zewnątrz budynku dokładnie na jego osi. Ten ścięty walec dostarcza światła wszystkim kolejnym kondygnacjom. Surowość potężnej bryły łagodzi naturalny materiał okładzin elewacji – ciemnoczerwona cegła w charakterystycznym dla twórcy układzie poziomych pasów. Motyw ten obecny jest również we wnętrzu, gdzie projektant posługuje się nim na ścianach i posadzce stosując zróżnicowaną kolorystykę oraz teksturę tych horyzontalnych układów.
         Budynek pełni funkcję muzeum sztuki współczesnej.

Ideogram czyli esencja obiektu architektonicznego:


 
 


 

Materiały źródłowe:
1) Nowe Formy - Architektura lat dziewięćdziesiątych XX wieku - Philip Jodidio
2) Contemporary European Architects vol.III - Philip Jodidio
3) Architektura znaczeń - Jacek Krenz

Opracował:
Tomasz Bona
sem.IX  1999/2000