IDEOGRAM - syntetyczny znak graficzny,
zapis łączący koncepcję kształtu i idei, odgrywa istotną rolę w
konkretyzowaniu i komunikowaniu znaczeń zawartych w dziele architektonicznym. Jest sam
w sobie symbolem, skrótem myślowym podstawionym w miejsce skomplikowanej całości.
Na płaszczyźnie projektowej ideogram jest lapidarnym, pojęciowym przewodnikiem
w procesie tworzenia przestrzeni architektonicznej. Jest najprościej wyrażonym celem i drogowskazem.
Badanie ideogramów zrealizowanych budowli pogłębia naszą percepcję - ułatwia
odczytanie i interpretację znaczeń w nich zawartych, zbliża do poznania istoty
dzieła. Ważne jest zbadanie sposobów w jaki ideogramy interpretowane są w
poszczególnych formach architektonicznych, w jaki sposób przekładają się na język
kształtów, geometrii, konstrukcji, materiałów, kolorów, zależnie od indywidualnych
postaw i upodobań twórczych, stylów, klimatu, możliwości technologicznych,wymogów czasu itp.
Ideogram może odnosić się do różnych elementów dzieła architektonicznego,
zarówno w zakresie jego struktury przestrzennej, jak i warstwy znaczeniowej.
W pierwszym przypadku związany jest najczęściej z planem budynku lub wzajemnych zależności kilku
budynków (tu najczęściej architekci posługują się rzutami), ale bywa też, że
taki ideogram odnosi się do jego koncepcji bryłowej, elewacji czy przekroju.
W drugim przypadku ideogram odnosi się do idei symbolicznej budynku, do zawartych w jego
architekturze różnorodnych metafor.
Kolekcja ideogramów, ukazuje, w jaki sposób odzwierciedlają one koncepcję ich
kształtu i założeń znaczeniowych. Jak różne mogą być odniesienia i stopień
wzajemnych powiązań między formą architektoniczną a ideogramem, mniej lub bardziej
bezpośredni. Często struktura architektoniczna powiela dosłownie
kształt ideogramu, tak jak dzieje się to np. w kościołach wzniesionych na
planie krzyża. Znajdą się tu też bardziej metaforyczne postaci ideogramów,
które mówią o czymś więcej niż struktura przestrzenna budynku.