Cel naukowy projektu

Celem badań jest rozważenie wpływu technologii na współczesną architekturę.
Rozwój technologiczny w ostatnim okresie spowodował, że możliwe stało się zrealizowanie najśmielszych form architektonicznych. Jest to czynnik, który w największym bodaj stopniu decyduje o wyrazie współczesnej architektury. Dlatego ważne jest poznanie nowych technologii z ich możliwościami i ograniczeniami technicznymi i estetycznymi. Przyczyni się to do bardziej ekonomicznego budowania i poszerzenia środków wyrazu architektonicznego. W sytuacji gdy znikają ograniczenia techniczne wzrasta potrzeba refleksji teoretycznej, która dostarczyłaby wyznaczników kształtowania architektury.
Pozwoli to uniknąć niekontrolowanych efektów wynikających z nie w pełni uświadomionych aspektów kompozycyjnych na etapie tworzenia formy, a także nie dość jasno przewidzianych konsekwencji percepcyjnych technicyzacji. W świecie podążającym w kierunku uniformizacji i zanikania wartości, ważne staje się, by wzbogacać sens środowiska przestrzennego poprzez kultywowanie zawartości ideowej architektury. Potrzebne jest więc badanie współczesnego rozumienia teorii architektonicznej.
Człowiek współczesny traci kontakt emocjonalny z naturą, zatraca rozumienie swojego miejsca we wszechświecie, zapomina o symbolach i archetypach, które dla jego ojców i dziadów miały podstawowe znaczenie egzystencjalne, filozoficzne, ontologiczne. Odłączony od naturalnego podłoża ziemi, odcięty sztucznym światłem od nieba, oddychający nienaturalnym powietrzem klimatyzowanych pomieszczeń, powoli staje się mieszkańcem wyizolowanej przestrzeni wirtualnej, stechnicyzowanej i pozbawionej pierwotnych znaczeń symbolicznych. Nowa symbolika człowieka współczesnego, swoisty katechizm homo technologiae, nie jest w stanie owej alienacji zagłuszyć ani wytłumaczyć. Architekci biorą w tej dramatycznej grze ze światem aktywny udział, tworząc coś więcej niż same tylko budynki: uzbrojeni w arsenał niemal nieograniczonych możliwości technologicznych i materiałowych, w rzeczywistości stają się reżyserami nowych przestrzeni egzystencjalnych. Niebezpieczeństwo polega na tym, że – dzięki nowej technologii – współczesna architektura rozwija się szybciej, wybiega w przyszłość, znacznie wyprzedzając nasze możliwości percepcyjne i horyzonty filozoficzne. Człowiek – architekt na równi z odbiorcą – nie jest przygotowany intelektualnie ani duchowo do przebywania w tej nowej przestrzeni egzystencjalnej.
W konstruowanie architektury coraz częściej włączamy systemy elektronicznie sterowanej biotechnologii. W ten sposób elementy budynku stają się swego rodzaju organicznymi „protezami”, skórą, płucami, etc., przedłużającymi ciało człowieka. I odwrotnie: użytkownik budynku zaczyna być stopniowo coraz bardziej wciągany w orbity systemów elektronicznych, stając się po części ich elementem (i to nie zawsze i niekoniecznie mózgiem).

Tymczasem tu właśnie tkwi szansa: architektura – zamiast pogłębiać technokratyczną samotność człowieka – może, i powinna, budować nowe wzory nie tylko mierzone wartością estetyczną, ale i etyczną, wyrażającą wszelkie aspekty kulturowe i aspiracje duchowe. Architektura jest jednością natury, techniki i sztuki, jednością, w której człowiek odnajdywać może jedność swojej psychiki. Jako dziedzina ściśle związana z rzeczywistością, jest architektura formą materialną wpisaną w środowisko przestrzenne, ściśle uzależnioną od czasu, w którym powstała.
Zmiany społeczne powodują zmiany w sposobie pojmowania określonych treści, znaczeń i symboli. Znajomość myśli teoretycznej o architekturze potrzebna jest nie tylko twórcom, ale i odbiorcom, wymaga też popularyzacji zarówno wśród inwestorów, jak i użytkowników przestrzeni architektonicznej. Jest to istotne w procesach identyfikacyjnych, jeśli człowiek ma się dobrze czuć w swoim środowisku przestrzennym i jeśli ma ono stanowić dlań istotną wartość egzystencjalną.

Istniejący stan wiedzy w zakresie tematu badań.

Badania dotyczyć będą twórczości architektonicznej ostatnich lat, mało jeszcze opisywanej w sposób porównawczy w aspekcie technologicznym.
Istnieje stosunkowo dużo materiałów źródłowych w postaci prezentacji projektów i realizacji w czasopismach architektonicznych i publikacjach książkowych. Wraz z gromadzonymi materiałami własnymi będą one poddane analizie porównawczej i kategoryzacji.
Przypatrywanie się temu, co powstaje w wielkich pracowniach architektonicznych, w których zapadają decyzje co do wyrazu i kierunku architektury w najbliższych latach czy dziesięcioleciach ma na celu dążenie do zachowania ciągłości kulturowej – badania zrealizowanej architektury dotyczą tego, co już istnieje, czyli przeszłości, projektowanie odbywa się w czasie teraźniejszym, ale dotyczy działania na rzecz przyszłości.
Tematyka badań jest niezmiernie ważka i potrzebna w czasach, gdy architektura jest na rozdrożu, a jednocześnie rozwija się gwałtownie dzięki technologiom umożliwiającym praktycznie każde rozwiązanie. Sytuacja ta rodzi potrzebę sformułowania na nowo myśli przewodniej, która wskazałaby właściwą drogę rozwoju cywilizacji.
Badanie tego rodzaju zagadnień pomaga zbliżyć się do istoty procesu twórczego architektury. Dziedzina ta szczególnie silnie odzwierciedla zmiany kulturowe i cywilizacyjne, dlatego problemy teoretyczne twórczości architektonicznej wymagają ciągłych badań i weryfikacji.
Metodyka badań
Badania dotyczyć będą zależności pomiędzy technologią a formą architektury. Problematyka teoretyczna będzie egzemplifikowana prezentacją wybranych dzieł architektury współczesnej oraz doświadczeniami autorów z praktyki zawodowej i pedagogicznej.
Architektura powstająca w oparciu o nowoczesne technologie rozpatrywana będzie w aspekcie ideowym obejmującym złożone treści kultury, z całym bogactwem znaczeń, symboli i archetypów.
W trakcie badań zdefiniowane zostaną czynniki formujące współczesną architekturę, zgrupowane w dwóch głównych działach:
1. Rozwój technologiczny
-    inżynieria materiałowa,
-    automatyzacja procesów budowlanych,
-    technologie proekologiczne, bioklimatyczne, inteligentne ściany osłonowe,
-    możliwości transformacji przestrzennej,
-    komputeryzacja, nowe sposoby obliczeń, nowe programy CAD/CAM,
-    cyberprzestrzeń,
-    nowe formy komunikacji – internet.
2. Filozofia i światopogląd
-    zmieniające się teorie i przewartościowania koncepcji przestrzeni np. relacje pomiędzy przestrzenią zewnętrzną i wewnętrzną w architekturze, stosunek do przeszłości, kontekstu przestrzennego, przezroczystość;
-    zmieniające się potrzeby współczesnego użytkownika,
-    dążenie do wzbogacenia warstwy znaczeniowej przestrzeni,
-    relacja do natury,
-    ekologia,
-    indywidualizm twórcy i odbiorcy.
W trakcie prowadzonych badań rozwijane będą poszczególne punkty i rozbudowywana klasyfikacja. Analizowane będą też współzależności między poszczególnymi działami.
Problematyka badana będzie w oparciu o analizę obiektów architektonicznych, reprezentujących nurty i tendencje obecne w architekturze światowej na przełomie XX i XXI wieku.
Konkluzje opracowane jako wynik kolejnych analiz zostaną wykorzystane do sformułowania wniosków końcowych, stanowiących podsumowanie przeprowadzonych badań. Powinny one ułatwić zrozumienie złożoności ale i logiki przemian w zakresie relacji pomiędzy ideą a materią we współczesnej architekturze, umożliwić świadome uczestnictwo w przeformułowaniach teorii architektury, a w konsekwencji podejmowanie trafniejszych decyzji kompozycyjnych.
Wyniki badań przyczynią się do rozwoju wiedzy na temat nowych technologii oraz wpływu, jaki mają one na procesy tworzenia i percepcji formy architektonicznej.