Temat 5 
Stale niestopowe (węglowe) w stanie wyżarzonym



Cel ćwiczenia:

Przygotować do ćwiczenia:

1. Zagadnienia:

Układ równowagi Fe - Fe3C. Definicje stali i staliwa Podział stali niestopowych wg składu chemicznego, podstawowego zastosowania, stopnia czystości metalurgicznej, przeznaczenia, struktury w stanie równowagi. Znakowanie stali i staliw niestopowych. Wpływ węgla na własności mechaniczne stali niestopowych. Przemiany w stali podczas nagrzewania i powolnego chłodzenia. Rozrost ziarna austenitu w stali podczas procesów obróbki cieplnej. Stale drobno i gruboziarniste. Określenie wielkości ziarna w stali metodą porównawczą. Wielkość ziarna a właściwości stali. Wyżarzanie ujednaradniające i przegrzewające. Wyżarzanie normalizujące i zupełne. Wyżarzanie zmiękczające. Wyżarzanie rekrystalizujące i odprężające. Zmiany struktury, własności mechanicznych i technologicznych stali w wyniku wyżarzania. Dobór temperatury wyżarzania dla wyrobów z różnych gatunków stali niestopowych.

2. Arkusz do sprawozdania wg wzoru.

Dane do ćwiczenia:

Przebieg ćwiczenia:

  1. Praca z normami. Dla podanych gatunków stali i staliwa określić skład chemiczny, strukturę w stanie równowagi, właściwości mechaniczne.
  2. Przeprowadzić obserwacje mikroskopowe zgładów nietrawionych przy powiększeniu 100x. Określić ilość i rodzaj wtrąceń niemetalicznych w na podstawie PN-64/H-04510. Sformułować wnioski dotyczące podziału na stale zwykłej jakości i wyższej jakości.
  3. Dobrać parametry wyżarzania normalizującego dla podanych detali ze stali niestopowych.
  4. Przeprowadzić obserwacje mikroskopowe stali niestopowej konstrukcyjnej w stanie przegrzanym i po wyżarzaniu normalizującym.
    1. określić wielkość ziarna metodą porównawczą stosując skalę wzorców wg PN-84/H-04507,
    2. określić przybliżoną zawartość węgla w badanej stali na podstawie obserwacji struktury po wyżarzaniu normalizujacym. Określić gatunek stali.
  5. Narysować i opisać strukturę stali niestopowej narzędziowej gatunku N10 w stanie wyżarzonym zupełnie i po wyżarzaniu zmiękczającym. Pomierzyć twardość stali na twardościomierzu Vickersa.

Literatura:

  1. Praca zbiorowa: Metaloznawstwo. Skrypt Politechniki Gdańskiej. Gdańsk 1996, s.205-218.
  2. Praca zbiorowa: Metaloznawstwo. Materiały do ćwiczeń laboratoryjnych. Skrypt Politechniki Gdańskiej. Gdańsk 1995, s. 84-106.
  3. Stale niestopowe w stanie wyżarzonym - zbiór norm. Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych.

Uwagi kierować do: KK
©2002, Katedra Inżynierii Materiałowej